Cultuurhistorie
Cultuurhistorie, ruimtelijke kwaliteit en regionale identiteit zijn binnen ons Nederlandse cultuurlandschap onlosmakelijk met elkaar verbonden. Wanneer cultuurhistorische waarden in een vroeg stadium binnen het planproces van ruimtelijke ontwikkelingen worden meegenomen kunnen we deze drie maximaal laten renderen. Cultuurland Advies doet dit in veel gevallen met een cultuurhistorische inventarisatie in de vorm van een landschapsbiografie.

 

Cultuurhistorie

Cultuurhistorie

Dennis Worst is verantwoordelijk voor de cultuurhistorische tak van Cultuurland Advies. Dit doet hij onder meer door vijf producten in de markt te zetten: beleving & promotie, effectrapportages, kansenkaarten, landschapsbiografieën/-atlassen en waardenkaarten. De producten kunnen digitaal, als atlas of als rapportage worden aangeleverd.

 

Effectrapportages

Wanneer cultuurhistorie en landschap niet aan de voorkant van het planvormingsproces zit, maar juist aan de achterkant, kan de opdrachtgever vragen welke effecten de nieuwe ruimtelijke plannen op landschap en cultuurhistorische elementen hebben. Een dergelijke achteraftoets zit bijvoorbeeld in een milieu effect rapportage (m.e.r.) of in een Heritage Impact Assessment (HIA) voor werelderfgoed van Unesco. In sommige gevallen wordt een dergelijke toets ook wel Cultuurhistorische Effecten Rapportage (CHER) genoemd.

 

Cultuurlandadvies kan in kaart brengen wat de effecten zijn van de nieuw geplande ingrepen op landschap en cultuurhistorie. Zo hebben wij voor de gemeente Súdwest-Fryslân in kaart gebracht wat de effecten waren van een wegaanpassing op de cultuurhistorische Hemdijk. Ook bij andere ruimtelijke ontwikkelingen, zoals bijvoorbeeld bij het ontwerp van een Ovonde in de gemeente Heerhugowaard, leveren wij een cultuurhistorisch advies.

 

Kansenkaarten

Cultuurhistorische elementen en goed bewaarde landschappen kunnen kansen en inspiratie bieden bij ontwikkelingen en ontwerpopgaven in het ruimtelijke gebied. Zowel landschap als cultuurhistorie kunnen rekenen op veel draagvlak vanuit de samenleving. Het kan daarom lonen om beide thema’s in een vroeg tijdig stadium te betrekken bij het planvormingsproces.

 

Cultuurland Advies kan daarbij helpen door karakteristieke elementen of landschappelijke structuren in kaart te brengen en te vertalen naar een kansenkaart. Waar moet rekenen mee worden gehouden, wat is behoudenswaardig en kunnen bepaalde elementen een eigentijdse functie krijgen? Dit soort kansenkaarten heeft Cultuurland Advies eerder al opgesteld als onderdeel van de landschapsbiografie Wapenveld en voor het beheerplan van het Leenderbos en de Groote Heide.

 

Landschapsbiografieën/-atlassen

De landschapsbiografie is een methode om het landschap te onderzoek waarbij aandacht is voor de gelaagdheid van het landschap en de verschillende invalshoeken van waaruit een landschap onderzocht kan worden. De biografie dient als instrument voor het ruimtelijke beleid en kan inspirerend werken voor ontwerpopgaven. Een landschapsbiografie kenmerkt zich door korte, bondige teksten met veel beeld- en kaartmateriaal en wordt in tijdslagen opgedeeld. Per hoofdstuk en paragraaf wordt laagje voor laagje het huidige landschap en de onderlinge samenhangen tussen gebieden, structuren, ensembles en objecten zichtbaar. Bij een landschapsatlas wordt minder ondersteunende tekst geleverd en zijn het vooral de kaarten die het verhaal van het landschap vertellen.

 

Cultuurland Advies heeft landschapsbiografieën opgesteld voor het de buurtschappen van Gortel en Niersen, het Leenderbos en de Groote Heide en voor Wapenveld.

 

Waardenkaart

Alle cultuurhistorische elementen zijn van waarde, maar niet alles is even waardevol. Door een wetenschappelijke waardering toe te voegen aan de geïnventariseerde elementen wordt een cultuurhistorische waardenkaart gemaakt. Naast de waardering kan gedurende het proces ook gekeken worden naar de ontwikkelingspotentie (bijvoorbeeld voor recreatie-, landbouw- of natuuropgaven) en het belang dat bewoners hechten aan specifieke elementen. Het eindproduct is een kaart met daarop een waardering van alle cultuurhistorische elementen. Deze kan gebruikt worden voor bijvoorbeeld het maken van bestemmingsplannen of het uitwerken van overheidsbeleid.

  

Cultuurland Advies heeft de laatste jaren cultuurhistorische waardenkaarten gemaakt voor o.a. de gemeenten Zutphen, Beverwijk, Heerhugowaard, Hollands Kroon, Súdwest-Fryslân en de provincie Overijssel. In mei 2017 zijn we gestart met de cultuurhistorische waardenkaart voor de gemeente Heerde en Hattem. 

 

Contactpersoon voor cultuurhistorie:

Dennis Worst