Het landschap verandert door de jaren heen, vaak ongemerkt, soms gepland, soms doelbewust. Om die ontwikkelingen te volgen, is een onafhankelijke meetlat nodig die dat objectief registreert. De provincie Fryslân werkt aan het opzetten van zo’n meetlat in een geografisch informatiesysteem (GIS) in de vorm van een Monitor Landschap, met als doel om de staat van het landschap en de effectiviteit van het provinciale landschapsbeleid beter in beeld te krijgen. Daarmee kunnen op provinciaal niveau de staat van verschillende landschapselementen gemonitord worden en kwalitatieve veranderingen worden vastgesteld. De provincie Fryslân heeft Cultuurland Advies gevraagd om mee te werken aan het opbouwen van deze monitor, zowel op het vlak van procesbegeleiding als inhoudelijke/technische kennis.
De Monitor Landschap Provincie Fryslân wordt geijkt op de verschijningsjaren van de provinciale structuurvisie Grutsk op ‘e Romte uit 2014 en 2025. Daarin beschrijft de provincie Fryslân het landschap, de cultuurhistorie en ruimtelijke kwaliteit. De Top10 van gebiedsoverstijgende landschappelijke en cultuurhistorische structuren van prioritair provinciaal belang, die hierin staat vermeld, is het uitgangspunt geweest bij het vaststellen van de te monitoren graadmeters en indicatoren.
Begin 2026 heeft Cultuurland Advies de (concept) Verkenning Monitor Landschap Provincie Fryslân opgeleverd, als bruikbaar fundament voor een duurzame monitoring van het fraaie cultuurlandschap van de provincie Fryslân. Hierin zijn onder meer de definities voor de graadmeters en indicatoren geformuleerd, zijn de beschikbare GIS-datasets onderzocht en geanalyseerd, is de beschikbare GIS-kwaliteit beschreven en worden aanbevelingen gedaan hoe kwalitatief goede en geschikte GIS-datasets kunnen worden ontwikkeld.
In Februari 2026 organiseerden de provincie Fryslân en Cultuurland Advies een expertmeeting over het conceptrapport, waarna het advies afgerond is. De begeleiding van dit project was in handen van Wolbert Meijer, Susanne Coppens en Betsie Pinkert.
Opdrachtgever: Provincie Fryslân
Contactpersoon: Wolbert Meijer, Susanne Coppens en Betsie Pinkert
Periode: september 2025 – maart 2026